Een hoog rendement trekt snel de aandacht. Wie twee handelsstrategieën naast elkaar ziet, is daarom geneigd simpelweg te kiezen voor de strategie met het hoogste winstpercentage. Toch zegt rendement alleen lang niet alles over de kwaliteit van een tradingaanpak.
Wie trading resultaten wil beoordelen, moet verder kijken dan alleen het eindbedrag. De weg waarlangs een resultaat tot stand komt, is minstens zo belangrijk. Hoe groot waren de verliezen onderweg? Hoe stabiel waren de prestaties? Hoeveel risico was nodig om het rendement te behalen? En over welke periode zijn de resultaten gemeten?
Door meerdere factoren tegelijk te bekijken ontstaat een veel realistischer beeld van een handelsstrategie.
Rendement is slechts het begin
Rendement laat zien hoeveel een strategie over een bepaalde periode heeft verdiend of verloren. Dat is uiteraard belangrijke informatie, maar zonder context kan een percentage misleidend zijn.
Stel dat strategie A in een jaar 20 procent rendement behaalt en strategie B 12 procent. Op het eerste gezicht lijkt strategie A duidelijk beter. Maar wat als strategie A gedurende het jaar tussentijds 35 procent in de min stond, terwijl strategie B nooit meer dan 8 procent terugviel?
Voor veel beleggers zal strategie B dan beter beheersbaar zijn, ondanks het lagere uiteindelijke rendement.
Daarom is het verstandig om rendement altijd te combineren met informatie over risico en tussentijdse verliezen.
Kijk naar de maximale drawdown
Een van de belangrijkste cijfers bij het beoordelen van trading resultaten is de maximale drawdown. Dit is de grootste daling van het handelskapitaal vanaf een eerdere piek tot een daaropvolgend dieptepunt.
Drawdown laat zien hoeveel verlies een trader of systeem onderweg moest verdragen voordat eventueel herstel volgde.
Een strategie die van €20.000 naar €28.000 stijgt, daarna terugvalt naar €21.000 en uiteindelijk eindigt op €30.000, heeft weliswaar winst gemaakt, maar kende onderweg een forse terugval. Dat kan psychologisch en financieel zwaar zijn.
Vooral bij strategieën waarbij met hefboomproducten wordt gewerkt, verdient dit extra aandacht. Een hoge drawdown kan ertoe leiden dat er onvoldoende ruimte overblijft om de strategie op dezelfde manier voort te zetten.
Beoordeel een langere periode
Een paar winstgevende weken zeggen weinig over de kwaliteit van een tradingstrategie. Zelfs een willekeurige aanpak kan gedurende korte tijd goede resultaten laten zien.
Interessanter wordt het wanneer een methode gedurende verschillende marktomstandigheden kan worden gevolgd. Denk aan stijgende markten, dalende perioden, zijwaartse bewegingen en perioden met veel volatiliteit.
Hoe langer de beschikbare historie, hoe beter je kunt beoordelen hoe een strategie zich in uiteenlopende omstandigheden heeft gedragen.
Dat betekent overigens niet dat historische prestaties garanderen dat een strategie in de toekomst hetzelfde zal doen. Markten veranderen voortdurend. Resultaten uit het verleden zijn daarom vooral nuttig om het gedrag en het risicoprofiel van een aanpak te bestuderen.
Let op de verhouding tussen winst en verlies
Ook het aantal winstgevende transacties vertelt niet het hele verhaal.
Een strategie kan bijvoorbeeld bij slechts 40 procent van de transacties winst maken en toch winstgevend zijn wanneer de gemiddelde winst duidelijk groter is dan het gemiddelde verlies. Andersom kan een strategie bij 80 procent van de transacties goed zitten, maar alsnog kwetsbaar zijn wanneer enkele grote verliezen veel eerdere winsten wegvagen.
Daarom is het nuttig om te kijken naar:
- de gemiddelde winst per winstgevende trade;
- het gemiddelde verlies per verliesgevende trade;
- het percentage winstgevende transacties;
- het grootste afzonderlijke verlies;
- de totale verhouding tussen winsten en verliezen.
Juist de combinatie van deze gegevens geeft inzicht in hoe een systeem zijn rendement behaalt.
Hoeveel risico was nodig?
Twee strategieën kunnen hetzelfde rendement behalen terwijl het genomen risico sterk verschilt.
Een rendement van 15 procent met beperkte schommelingen is iets anders dan hetzelfde rendement waarbij zeer grote posities of een hoge hefboom zijn gebruikt.
Daarom moet risico altijd onderdeel zijn van de beoordeling. De AFM benadrukt eveneens dat risico niet los van rendement kan worden bekeken en gebruikt onder meer volatiliteit om het risiconiveau van beleggingsprofielen inzichtelijk te maken via de Risicometer Beleggen.
Bij trading speelt daarnaast de positiegrootte een grote rol. Een goede strategie kan alsnog tot grote verliezen leiden wanneer er per transactie te veel kapitaal wordt ingezet.
Kijk naar de manier waarop resultaten worden berekend
Resultaten zijn alleen goed vergelijkbaar wanneer duidelijk is hoe ze tot stand zijn gekomen.
Worden transactiekosten meegenomen? Is rekening gehouden met spreads? Wordt gewerkt met een vast handelskapitaal? Worden winsten telkens opnieuw geïnvesteerd? En met welk financieel product zijn de resultaten berekend?
Dat laatste kan een groot verschil maken. Een signaal op een index kan bijvoorbeeld worden uitgevoerd met een ETF, future, optie, turbo of ander instrument. De onderliggende richting kan gelijk zijn, maar de uiteindelijke winst en het risico kunnen sterk verschillen.
Een praktisch voorbeeld hiervan is te zien bij de resultaten van het AEX AI Trading Systeem, waar wordt uitgelegd dat dezelfde AEX-signalen met verschillende financiële instrumenten kunnen worden uitgevoerd en daardoor niet voor iedere gebruiker tot exact hetzelfde resultaat leiden.
Consistentie is vaak belangrijker dan één uitschieter
Een uitzonderlijk goed jaar ziet er aantrekkelijk uit, maar zegt minder wanneer de jaren ervoor en erna sterk tegenvallen.
Daarom is consistentie een belangrijk onderdeel van het beoordelen van trading resultaten. Dat betekent niet dat ieder jaar winstgevend moet zijn. Verliesperioden horen bij beleggen en trading.
Het gaat er vooral om dat duidelijk wordt hoe een strategie omgaat met moeilijke perioden. Herstelt het systeem na verliezen? Blijven verliezen binnen redelijke grenzen? En verandert het risicoprofiel niet plotseling drastisch? Een stabiele aanpak is voor veel beleggers gemakkelijker vol te houden dan een strategie die afwisselend extreme winsten en grote verliezen laat zien.
Trek nooit een conclusie uit één getal
Trading resultaten beoordelen draait uiteindelijk om het complete plaatje. Rendement blijft belangrijk, maar moet worden bekeken naast drawdown, risico, handelsfrequentie, gemiddelde winst en verlies, gebruikte instrumenten en de lengte van de meetperiode. Wie alleen naar het hoogste winstpercentage kijkt, mist een groot deel van de informatie die nodig is om een strategie goed te begrijpen.
Een degelijk handelsresultaat gaat daarom niet alleen over hoeveel winst er is gemaakt. Minstens zo belangrijk is hoeveel risico daarvoor nodig was en hoe beheersbaar de verliezen onderweg bleven.Juist die combinatie geeft een beter beeld van de kwaliteit en bruikbaarheid van een tradingstrategie.
(5)